Pulsowanie, tętnienie, stukanie czy pukanie w uchu to nieprzyjemne doznania, które mogą znacząco zakłócać codzienne funkcjonowanie. Wiele osób opisuje te objawy jako „strzelanie w uchu” – rytmiczne dźwięki, często synchronizowane z biciem serca, słyszalne tylko dla osoby dotkniętej tym schorzeniem. Jakie są przyczyny tego zjawiska i jak można je leczyć?

Czym jest pulsujący szum uszny?

Pulsujący szum uszny, zwany również tinnitus pulsans, to rodzaj szumu usznego, w którym dźwięk jest zsynchronizowany z biciem serca. W odróżnieniu od klasycznych szumów usznych, źródłem pulsującego tinnitusu jest rzeczywisty dźwięk generowany wewnątrz ciała – zazwyczaj przez przepływ krwi w naczyniach krwionośnych. Należy on do tzw. obiektywnego tinnitusu, co oznacza, że można go często zdiagnozować podczas badania lekarskiego.

Dźwięki towarzyszące temu objawowi można opisać jako:

• Pulsowanie zsynchronizowane z rytmem serca
• Tętnienie lub dudnienie w uchu
• Stukanie lub pukanie w uchu
• Dzwonienie lub brzęczenie rytmiczne

Objawy mogą występować w jednym lub obu uszach, być stałe lub przerywane, nasilać się podczas aktywności fizycznej lub zmiany pozycji ciała.

Przyczyny związane z uchem

Zaleganie woskowiny

Najczęstszą i najbardziej prozaiczną przyczyną pulsowania w uchu jest zalegający korek woskowinowy. Woskowina to naturalna substancja chroniąca ucho przed drobnoustrojami i zanieczyszczeniami. Gdy gromadzi się w nadmiernej ilości – często przez niewłaściwe czyszczenie uszu patyczkami higienicznymi – może wywierać nacisk na tkanki przewodu słuchowego, powodując uczucie pulsowania. Po kąpieli problem się nasila, gdyż woskowina pęcznieje pod wpływem wilgoci.

Infekcje ucha

Zapalenie ucha zewnętrznego i środkowego może wywoływać obrzęk, zaczerwienienie i gromadzenie się wysięku zapalnego. Objawy takich infekcji to nie tylko ból i swędzenie, ale również nieprzyjemne pukanie w uchu. Co ważne, infekcjom ucha nie zawsze towarzyszy gorączka.

Niedosłuch spowodowany hałasem

Długotrwałe narażenie na hałas może prowadzić do ubytku słuchu typu ślimakowego. Uszkodzenie struktur ucha środkowego może objawiać się między innymi pulsującymi szumami usznymi. Prawidłowa ochrona słuchu w miejscu pracy to klucz do zapobiegania takim schorzeniom.

Przyczyny naczyniowe

Nadciśnienie tętnicze

Zbyt wysokie ciśnienie krwi powoduje zwiększone ciśnienie w naczyniach krwionośnych i szybszy, silniejszy przepływ krwi w pobliżu struktur ucha, co może wywoływać pulsujący dźwięk. Objawy towarzyszące to szumy w uszach, zawroty głowy i bóle głowy.

Miażdżyca

Odkładanie się złogów tłuszczowych w ścianach tętnic prowadzi do zwężenia naczyń krwionośnych. Utrudniony przepływ krwi powoduje turbulencje słyszalne jako pulsowanie w uchu.

Zaburzenia rytmu serca

Nieprawidłowa praca serca może być odczuwana jako pulsujące szumy w uszach, szczególnie w przypadku arytmii czy zwiększonego tętna.

Malformacje tętniczo-żylne

Problemy z połączeniem między żyłami a tętnicami mogą powodować nieprawidłowy przepływ krwi, który objawia się rytmicznym pulsowaniem w uchu.

Tętniaki

Tętniak w okolicy tętnicy szyjnej lub innych naczyń głowy może być źródłem pulsującego szumu usznego.

Inne przyczyny

Nadczynność tarczycy

Nieprawidłowo funkcjonująca tarczyca produkuje nadmierną ilość hormonów, co powoduje wzrost ciśnienia i tętna. Układ krwionośny pracuje na zwiększonych obrotach, co może objawiać się dudnieniem w uszach.

Stres i nerwica

Wysokie poziomy stresu obciążają układ nerwowy, co może prowadzić do nasilenia pulsowania oraz dzwonienia w uszach. Osoby z zaburzeniami lękowymi są bardziej wrażliwe na dźwięki, szczególnie w stresujących momentach. Nerwica często towarzyszy problemom ze słuchem, tworząc błędne koło – lęk potęguje objawy, a te dodatkowo wzmacniają lęk.

Urazy głowy

Przebyte urazy w okolicy skroniowej mogą być przyczyną pulsowania w uszach, nawet jeśli wystąpiły one jakiś czas temu.

Guzy i nowotwory

Guzy ucha środkowego, szczególnie guzy naczyniowe, mogą powodować szumy uszne pulsujące. Nowotwory zlokalizowane w uchu lub w okolicach mózgu również mogą być źródłem tego objawu.

Diagnostyka pulsowania w uchu

W przypadku długotrwałego lub nasilającego się pulsowania w uszach konieczna jest konsultacja z laryngologiem lub otolaryngologiem. Lekarz przeprowadzi szereg badań mających ustalić przyczynę dolegliwości:

• Badanie otoskopowe (oględziny ucha)
• Audiometria tonalna (badanie słuchu)
• Próby błędnikowe i kaloryczne
• Badanie BAER (potencjały wywołane z pnia mózgu)
• Elektrokochleografia
• Tomografia komputerowa (CT) lub rezonans magnetyczny (MRI) głowy

Należy pamiętać jednak, że w wielu przypadkach ustalenie jednoznacznej przyczyny jest trudne lub niemożliwe.

Leczenie i postępowanie

Gdy przyczyna jest znana

Jeśli lekarz wskazuje na konkretną przyczynę pulsowania w uchu, leczenie koncentruje się na schorzeniu podstawowym:

• Regulacja ciśnienia tętniczego i regularne przyjmowanie leków
• Leczenie infekcji ucha odpowiednimi środkami
• Usunięcie korka woskowinowego
• Leczenie zaburzeń naczyniowych – niekiedy wymagana jest interwencja chirurgiczna
• Terapia schorzeń tarczycy

Gdy przyczyna jest nieznana

Jeśli nie można jednoznacznie wskazać przyczyny, lekarz zaleca działania profilaktyczne:

• Właściwa higiena uszu bez używania patyczków higienicznych
• Unikanie miejsc narażonych na duży hałas
• Stosowanie ochrony słuchu w hałaśliwym środowisku pracy
• Redukcja stresu poprzez techniki relaksacyjne, mindfulness, medytację
• Terapia TRT (Tinnitus Retraining Therapy) – treningotrening nawykowy szumów usznych
• Terapia dźwiękiem
• Aparaty słuchowe lub generatory dźwięku maskujące szumy

Ochrona słuchu w miejscu pracy

Dla osób pracujących w hałasie, odpowiednia ochrona słuchu to podstawa zapobiegania pogorszeniu stanu zdrowia i nasileniu szumów usznych. Indywidualne ochronniki słuchu OtisPro wykonane na wymiar zapewniają skuteczną izolację akustyczną przy jednoczesnym komforcie użytkowania. Filtrują szkodliwe częstotliwości hałasu, jednocześnie umożliwiając komunikację – to kluczowe dla osób, które już zmagają się z problemami słuchu.

Osoby z nadwrażliwością słuchową, które szczególnie źle znoszą hałas i głośne dźwięki, mogą znaleźć więcej informacji na stronie OtisPro o nadwrażliwości słuchowej.

Kiedy niezwłocznie udać się do lekarza?

Pulsowanie w uchu wymaga natychmiastowej konsultacji medycznej, gdy towarzyszą mu:

• Zawroty głowy
• Problemy z koordynacją ruchową
• Niedowłady
• Uczucie kręcenia się w głowie
• Silne bóle głowy
• Zaburzenia widzenia
• Ból ucha
• Problemy ze słuchem

Te objawy mogą świadczyć o poważnych schorzeniach wymagających pilnej interwencji medycznej, takich jak udar mózgu, guz nerwu słuchowego czy malformacje naczyniowe.

Pamiętaj, że strzelanie w uchu to objaw, a nie choroba sama w sobie. Choć często przyczyna pozostaje nieznana i dolegliwości ustępują samoistnie, przy długotrwałych lub nasilających się objawach konsultacja ze specjalistą jest niezbędna. Skontaktuj się z OtisPro pod numerem 693 445 895 lub 509 028 029, jeśli pulsowanie w uszach jest związane z narażeniem na hałas w miejscu pracy.